Communicatie is luisteren, voelen, zien en begrijpen

Is de mensheid nog wel in staat om op een normale manier met elkaar te communiceren? En begrijpen we eigenlijk nog wel wat communicatie werkelijk inhoudt? Communicatie is namelijk veel meer dan alleen praten of je eigen mening geven. Het is luisteren, voelen, zien en vooral proberen te begrijpen wat een ander bedoelt. Ook wanneer die ander een andere mening heeft, anders denkt of de wereld op een andere manier bekijkt.

Zowel online als in het echte leven lijkt het steeds moeilijker te worden om op een normale manier met elkaar in gesprek te blijven. Mensen raken tegenwoordig ontzettend snel van slag, worden boos of geïrriteerd en lijken soms alleen nog maar hun eigen waarheid te willen zien. Wat een ander zegt, wordt nauwelijks nog gehoord, laat staan serieus overwogen.

Een eigen mening wordt al snel opgevat als vijandigheid. Een verschil van inzicht wordt gezien als een persoonlijke aanval en bijna alles wordt bekeken vanuit het eigen perspectief. Alsof er maar één waarheid kan bestaan en dat is die van jezelf. In plaats van met elkaar te praten en te proberen elkaar te begrijpen, wijzen mensen naar anderen. De schuld wordt afgeschoven, fouten worden niet toegegeven en excuses maken lijkt voor sommigen bijna onmogelijk geworden. Zelfs de meest onzinnige redenen kunnen tegenwoordig voldoende zijn om iemand volledig buiten te sluiten.

Een voorbeeld dat ik zelf heb meegemaakt, is dat iemand mij blokkeerde omdat ik contact had met een persoon die hij of zij niet mocht. De gedachte daarachter was eigenlijk heel simpel: “Die persoon moet ik niet en jij praat ermee, dus blokkeer ik jou ook.” Dan vraag ik mij werkelijk af waar we als mensen mee bezig zijn. Moeten we tegenwoordig allemaal dezelfde mensen aardig vinden? Moeten we dezelfde meningen hebben en dezelfde keuzes maken om nog normaal met elkaar om te kunnen gaan? En waarom zou het contact dat iemand met een ander heeft, moeten bepalen hoe jij die persoon behandelt?

Hoogsensitief (HSP)

Wat mij hierin misschien nog wel het meest opvalt, is dat dit gedrag regelmatig voorkomt bij mensen die juist heel hard roepen dat ze hoogsensitief (HSP) of spiritueel zijn.De laatste jaren lijkt bijna iedereen zich op de een of andere manier met spiritualiteit, bewustwording of hooggevoeligheid bezig te houden. Daar is op zichzelf natuurlijk helemaal niets mis mee. Integendeel, bewust omgaan met jezelf en anderen zou juist iets moois moeten zijn.

Maar wat ik bijzonder vind, is dat sommige mensen die zichzelf zo omschrijven, in hun communicatie precies het tegenovergestelde laten zien van wat ze zeggen te zijn. Ze spreken over energie, verbinding, begrip, respect en bewustzijn, maar zodra iemand een andere mening heeft of iets zegt wat hun niet bevalt, verdwijnen dat begrip en die verbinding als sneeuw voor de zon. Dan wordt er niet meer geluisterd, maar geoordeeld. Niet meer geprobeerd om elkaar te begrijpen, maar direct gereageerd vanuit boosheid of irritatie. Soms ontstaat er zelfs bijna kinderlijk gedrag, waarbij mensen figuurlijk stampvoetend hun gelijk proberen te halen.

En dat vind ik toch wel een vreemde tegenstelling.

Want als je zegt dat je gevoelig bent voor anderen, dat je bewust in het leven staat en dat je verbinding belangrijk vindt, zou dat dan niet juist zichtbaar moeten zijn in de manier waarop je met mensen communiceert? Natuurlijk heeft iedereen emoties. Iedereen kan boos worden, zich gekwetst voelen of een situatie verkeerd begrijpen. Dat hoort bij het mens-zijn. Ook iemand die spiritueel is of zichzelf hoogsensitief noemt, is niet automatisch vrij van dit soort reacties.

Maar juist de manier waarop we vervolgens met die emoties omgaan, zegt volgens mij veel over hoe goed we werkelijk kunnen communiceren. Kunnen we nog erkennen dat we iets verkeerd hebben begrepen? Kunnen we toegeven dat we misschien te snel hebben geoordeeld? Kunnen we onze excuses aanbieden wanneer we iemand onterecht hebben behandeld? En misschien nog belangrijker: kunnen we iemand anders zijn mening laten hebben zonder ons daardoor persoonlijk aangevallen te voelen?

We hoeven het namelijk helemaal niet altijd met elkaar eens te zijn om elkaar toch te kunnen respecteren.

Communicatie betekent niet dat de ander automatisch gelijk heeft. Het betekent ook niet dat je alles maar moet accepteren of dat je geen grenzen mag stellen. Maar er zit een groot verschil tussen grenzen aangeven en iemand direct afwijzen omdat diegene anders denkt of handelt dan jij.

Soms zou het al voldoende zijn om even te luisteren voordat we reageren. Om niet direct conclusies te trekken, maar eerst te vragen wat iemand werkelijk bedoelt. Want hoe kun je iemand begrijpen als je niet bereid bent om te luisteren?Hoe kun je iemand werkelijk zien als je alleen maar naar jezelf kijkt?

En hoe kun je spreken over verbinding wanneer je mensen buitensluit zodra ze niet binnen jouw eigen overtuigingen passen? Misschien zijn we met elkaar wel zo druk geworden met het uiten van onze eigen mening, dat we vergeten zijn dat communicatie van twee kanten moet komen. Iedereen wil gehoord worden, iedereen wil begrepen worden en iedereen wil serieus genomen worden. Maar hoeveel mensen zijn zelf nog bereid om diezelfde aandacht aan een ander te geven?

Dat is voor mij uiteindelijk waar communicatie over gaat.

Niet over wie het hardst roept, wie het laatste woord heeft of wie zijn gelijk weet te halen. Maar over de bereidheid om elkaar als mens te blijven zien, ook wanneer we verschillend denken.

Dus stel ik opnieuw de vraag:

Zijn wij als mensheid nog in staat om normaal met elkaar te communiceren? Of stevenen we langzaam af op een samenleving waarin mensen elkaar niet meer willen horen, niet meer willen voelen, niet meer willen zien en uiteindelijk ook niet meer willen begrijpen? Misschien moeten we onszelf die vraag wat vaker stellen voordat we weer boos worden, iemand veroordelen of zonder werkelijk gesprek besluiten om iemand uit ons leven te verwijderen. Want uiteindelijk begint goede communicatie niet bij wat je zegt, maar bij de bereidheid om de ander werkelijk te begrijpen.Luisteren, voelen, zien en begrijpen.

Dat is voor mij communicatie.